Logo Erasmus MC.
Topbalk beeld rechts.
 
Klik op deze knop om alle folders te doorzoeken.Zoek folders
Klik op deze knop om dit document te printen.Print pagina
Klik op deze knop om dit document als PDF te downloaden.Download PDF
Klik op deze knop om de tekstgrootte te vergroten.Grotere tekst
Klik op deze knop om de tekstgrootte te verkleinen.Kleinere tekst

Psychiatrie


De knop om deze folder als favoriet te markerenFavorietDe knop om deze folder per email door te sturen.Stuur door

Ontslag en verlof uit de afdeling psychiatrie

Ontslag en verlof uit de afdeling psychiatrie


Tegenwoordig zijn patiënten meestal korter op een psychiatrische afdeling of in een psychiatrisch ziekenhuis dan vroeger. Meestal komt al vrij snel na uw opname ter sprake hoe lang uw verblijf op de afdeling ongeveer zal duren. Ook bespreekt de behandelaar met u of u weer teruggaat naar huis of bijvoorbeeld naar een beschermde woonvorm.Voor veel mensen is de terugkeer naar het dagelijkse leven een grote overgang. Soms is het verstandig om eerst een paar keer met verlof thuis te komen. In deze brochure staat op welke manier u met verlof of ontslag kunt gaan. Het is ook mogelijk dat u helemaal niet met ontslag wilt, maar dat uw behandelaar juist vindt dat u wel moet gaan. Dat heet ‘gedwongen ontslag’. Ook over gedwongen ontslag leest u in deze brochure meer.

Verlof tijdens het verblijf op de afdeling psychiatrie


Als u er graag even tussenuit wilt kunt u om verlof vragen. Dat kan ook als u nog niet aan voorwaardelijk of definitief ontslag toe bent.

Ik ben vrijwillig opgenomen. Kan ik met verlof gaan?


Als u vrijwillig bent opgenomen, bent u vrij om te gaan en te staan waar u wilt. Men mag u niet tegenhouden als u het ziekenhuis wilt verlaten. Tegenhouden kan alleen als er een inbewaringstelling (ibs) is aangevraagd. Meer informatie over de ibs vindt u in brochure “Gedwongen opname op de afdeling psychiatrie”.

Als vrijwillig opgenomen patiënt mag u er dus best even tussenuit. Men verwacht wel van u dat u dit overlegt met uw behandelaar en dat u deelneemt aan therapieën. In het begin van de opname kan de behandelaar van u vragen om veel op de afdeling aanwezig te zijn, omdat men u intensief wil observeren. Op een gegeven moment zult u voor een nacht of een weekend met verlof kunnen gaan.

Ik ben gedwongen opgenomen. Kan ik met verlof gaan?


Ja, als uw behandelend arts of psychiater daarmee instemt. Bent u gedwongen opgenomen dan mag u de afdeling psychiatrie alleen verlaten als u daarvoor toestemming heeft. De behandelend arts beslist of u met verlof mag. Hij geeft toestemming voor verlof als het gevaar dat de aanleiding was voor de gedwongen opname, voldoende is geweken. U krijgt van hem een briefje mee waarin staat wanneer en voor hoe lang u verlof heeft. Aan het verlof kunnen voorwaarden zijn verbonden, bijvoorbeeld dat u elke dag uw medicijnen inneemt. Het verlof duurt maximaal zestig uur per keer. Dat komt neer op twee en een halve dag achter elkaar en dat is lang genoeg om bijvoorbeeld een weekend naar huis te gaan. Zo ’n verlof mag zo vaak als men verantwoord acht. U kunt bij wijze van spreken elke dag verlof krijgen om een paar uur weg te gaan.

Kan verlof worden ingetrokken?


Ja, dat kan. De behandelend arts of psychiater zal het verlof intrekken als er toch weer gevaar ontstaat. Bijvoorbeeld als u zonder toestemming met uw medicatie stopt. Zijn er voorwaarden aan het verlof gesteld en komt u deze niet na, dan kan de behandelend arts of psychiater het verlof ook intrekken.

Ontslag na een vrijwillige opname


Bent u vrijwillig opgenomen, dan zijn er drie manieren om met ontslag te gaan:
1. in overleg
2. tegen advies
3. gedwongen.

Ontslag in overleg


Als u en uw behandelend arts of psychiater allebei vinden dat het tijd is om de opname te beëindigen, is er sprake van ontslag in overleg. Er vindt een eindgesprek plaats tussen u en uw behandelend arts of psychiater. Wellicht krijgt u van hem enkele adviezen mee. Hij kan, als het nodig is, nazorg voor u regelen, zoals dagbehandeling of extra begeleiding thuis. Als u dat wilt, kan hij een ontslagbrief naar uw huisarts sturen.

Ontslag tegen advies


Als u het ziekenhuis verlaat, terwijl uw behandelend arts of psychiater daar op tegen is, dan i s er sprake van ontslag tegen advies.

Voorbeeld: U vindt dat u beter bent en dat behandeling niet meer nodig is, maar uw behandelaar wil dat u in de instelling blijft. U gaat toch met ontslag.Dan gaat u met ontslag tegen advies.

De behandelend arts of psychiater kan u vragen om een briefje te ondertekenen waarin staat dat u tegen advies vertrekt. U bent niet verplicht zo ’n briefje te ondertekenen.

Kan men mij tegenhouden als ik tegen advies met ontslag wil?


Ja. Als de behandelaar vindt dat het onverantwoorde risico ’s met zich meebrengt als u naar huis gaat, kan hij een inbewaringstelling (ibs) aanvragen. Men kan u dan dwingen om op de afdeling te blijven. Over de ibs vindt u informatie in brochure De gedwongen opname op de afdeling psychiatrie.

Heb ik recht op nazorg als ik tegen advies met ontslag ga?


Zeker, net als bij een ontslag in overleg hebt u recht op nazorg bij ontslag tegen advies. Wat nazorg betekent staat op p. 6. Als u dat wilt, krijgt u een eindgesprek met uw behandelend arts of psychiater en kan hij een ontslagbrief naar uw huisarts sturen.

Gedwongen ontslag


Een ontslag tegen uw wil, heet een gedwongen ontslag. Uw behandelaar vindt bijvoorbeeld dat u al naar huis kunt, maar u bent het daar niet mee eens. In de volgende situaties mag het ziekenhuis u met gedwongen ontslag sturen:

1. Als de indicatie of reden voor de opname is vervallen.


Voorbeeld: U werd opgenomen op de afdeling psychiatrie omdat u zó angstig was dat u met niemand meer omging. U sloot uzelf thuis op. In de loop van de opname maakte u nieuwe vrienden en werd u lid van een wandelvereniging. Nu wil uw behandelend arts of psychiater dat u met ontslag gaat, omdat het nu goed met u gaat en u niet meer angstig bent om contacten te maken. De behandelend arts of psychiater vindt dat de reden voor opname is vervallen.

Hij denkt dat de afdeling u niets meer te bieden heeft. U bent echter bang dat u hetbehandelteam en uw medepatiëënten zult gaan missen en u wilt niet vertrekken.

Ondanks uw tegenwerpingen stelt uw behandelaar een ontslagdatum vast.

2. Als u behandeling weigert.


Als u behandeling weigert dan kunt u gedwongen ontslagen worden. De behandelend arts of psychiater moet eerst kijken of er andere mogelijkheden zijn om u te behandelen. Zijn die er niet of weigert u die alternatieven, dan kunt u alsnog gedwongen ontslagen worden.

Voorbeeld: Omdat u geen rust kon vinden bent u opgenomen. Uw behandelend arts

vindt u manisch-depressief en hij schrijft u bepaalde medicijnen voor.Maar u gelooft niet in deze medicijnen en daarom weigert u ze. Ook andere medicatie wijst u af, evenals de gesprekken die de behandelaar voorstelt.Hij heeft u verder niets anders te bieden en stelt daarom eenzijdig een ontslagdatum vast. Soms wordt er met u afgesproken dat u zich aan bepaalde voorwaarden moet houden omdat alleen zo de behandeling zin heeft. Als u zich dan niet aan die voorwaarden houdt en er zijn geen andere mogelijkheden voor behandeling, dan kunt u gedwongen worden ontslagen.

Voorbeeld: Patiënten die zijn opgenomen in een verslavingskliniek maken vaak in het kader van de behandeling de afspraak dat ze geen drugs gebruiken. Als er een terugval is – ze gebruiken toch drugs – dan volgen er gesprekken. Blijft de patiënt echter gebruiken en lukt het niet om afspraken te maken, dan kan het zijn dat de verdere behandeling geen zin heeft.Dit wordt dan ook gezien als het weigeren van behandeling. Als er geen alternatieven zijn, kan de patiënt gedwongen worden ontslagen.

3. Als u de huisregels ernstig overtreedt.


Huisregels zijn er op elke afdeling. Ze gelden voor alle patiënten. Huisregels zijn er om de ordelijke gang van zaken op de afdeling te regelen. In huisregels staan bijvoorbeeld de etenstijden en de slaaptijden. Meestal staat in de huisregels ook op welke tijden u bezoek kunt ontvangen en wanneer u de telefoon mag gebruiken. Het overtreden van huisregels voor de eerste keer leidt doorgaans niet tot een gedwongen ontslag. Er volgt eerst een gesprek. Overtreedt u de huisregels opnieuw, dan kan ontslag volgen. Het moet dan wel om een ernstige overtreding gaan. Ook moet duidelijk zijn dat het niet mogelijk is om een minder ingrijpende maatregel te treffen, bijvoorbeeld een overplaatsing naar een andere afdeling.
Voorbeeld: Op de afdeling waar u verblijft, verwacht men dat u de nachtrust respecteert tussen 23 uur en 6 uur. U bent op een avond met vrienden op stap geweest en komt om 2 uur ‘s nachts met veel kabaal terug op de afdeling. Uw behandelaar komt dit te weten en wijst u op de huisregel. U reageert nogal onverschillig. De behandelaar neemt het echter zwaar op en waarschuwt dat hij u weg stuurt als het nog eens gebeurt. Een week later komt u opnieuw op een laat uur en met het nodige lawaai op de afdeling. Uw behandelaar ziet geen andere mogelijkheden en stelt tegen uw wil een ontslagdatum vast.

Wanneer mag ik niet gedwongen worden ontslagen?


De behandelend arts of psychiater mag u met gedwongen ontslag sturen als u de huisregels overtreedt of als u behandeling weigert. Toch kan het voorkomen dat u niet met gedwongen ontslag gestuurd mag worden. Dit kan bijvoorbeeld als u door uw ziekte uw gedrag niet kunt veranderen en uw gedrag voortkomt uit uw psychiatrische stoornis. De behandelaar moet dan alternatieven zoeken.

Voorbeeld: U bent opgenomen omdat u in een psychotische toestand verkeert.U hoort stemmen. Die houden u ‘‘s nachts uit de slaap en onder invloed van de stemmen schreeuwt u, bent u dreigend en bonkt u op de muren van de kamer.De medepatiënten worden bang van u en ze kunnen niet meer slapen. Dan zijn er bepaalde maatregelen mogelijk, zoals een overplaatsing, maar een gedwongen ontslag is niet gerechtvaardigd.

Mag ik op staande voet worden ontslagen?


In principe is een ontslag op staande voet uitgesloten, tenzij er sprake is van een onhoudbare situatie. U hebt het recht om u op het ontslag voor te bereiden.

Kan ik bezwaar maken tegen een gedwongen ontslag?


Ja. U kunt aan uw behandelend arts of psychiater zeggen dat u het niet eens bent met het gedwongen ontslag. U kunt ook bij de geneesheer -directeur van de afdeling bezwaar maken tegen het gedwongen ontslag. U kunt uw behandelend arts of psychiater dan vragen of u op de afdeling mag blijven tot de geneesheer-directeur een beslissing heeft genomen.

Ook kunt u een klacht indienen bij de klachtencommissie. Over het indienen van klachten leest u meer in de brochure Klachten over het verblijf op de afdeling psychiatrie. Depatiëntenvertrouwenspersoon (pvp) kan u helpen bij het maken van bezwaar tegen het gedwongen ontslag. Achterin deze brochure staat hoe u een pvp kunt bereiken.

Ontslag na een gedwongen opname


Bent u gedwongen opgenomen, dan wilt u waarschijnlijk zelf graag met ontslag. Hieronder staat hoe en wanneer dat mogelijk is. Over de gedwongen opname zelf leest u meer in brochure “De gedwongen opname op de afdeling psychiatrie ”.

Wanneer moet de geneesheer-directeur ontslag verlenen?


De geneesheer -directeur van de afdeling psychiatrie is in bepaalde gevallen verplichtontslag te verlenen. Hij moet dat doen:

  1. Zodra hij vindt dat u niet meer lijdt aan een psychiatrische stoornis;
  2. Zodra hij vindt dat er geen sprake meer is van gevaar of vindt dat het gevaar ook buiten de afdeling psychiatrie kan worden afgewend;
  3. Zodra de geldigheidsduur van de rechterlijke maatregel (ibs/rm) is verstreken en er geen nieuwe is aangevraagd;
  4. Zodra de rechter uw ontslagverzoek heeft beoordeeld en bepaald heeft dat de ibs/rm opgeheven moet worden;
  5. .Als er wel een nieuwe maatregel (ibs/rm) is aangevraagd, maar de rechter die maatregel afwijst.
Als de rm of ibs is opgeheven, hoeft u niet altijd het ziekenhuis te verlaten. U kunt, als uw behandelend arts of psychiater dat goed vindt, in het ziekenhuis blijven voor behandeling, maar dan op vrijwillige basis.

Termijnen


Het kan gebeuren dat de ibs/rm niet meer geldig is, maar dat u de afdeling toch niet mag verlaten. Als er voor het verstrijken van de ibs/rm een vordering is ingesteld bij de rechter, dan mag de geneesheer-directeur u op de afdeling houden tot de rechter een beslissing heeft genomen.In de brochure De gedwongen opname op de afdeling psychiatrie leest u aan welke termijnen de officier van justitie en de rechter zich moeten houden. Als u denkt dat er termijnen overschreden worden, overleg dan in de eerste instantie met uw advocaat of anders met de patiëntenvertrouwenspersoon.

Voorwaardelijk ontslag


Als u gedwongen bent opgenomen met een ibs of een rm is een voorwaardelijk ontslag ook mogelijk. U mag dan onder bepaalde voorwaarden naar huis. Zo ’n voorwaarde is bijvoorbeeld dat u wekelijks een gesprek heeft met een hulpverlener of dat u dagelijks uw medicatie komt ophalen.

De geneesheer-directeur kan u voorwaardelijk ontslag verlenen als het gevaar dat aanleiding was voor de gedwongen opname, voldoende is verminderd. U krijgt een verklaring van de geneesheer-directeur waarin staat dat u voorwaardelijk ontslag hebt. U kunt ook zelf de geneesheer-directeur om voorwaardelijk ontslag vragen. Elders in deze folder staat hoe u dat kunt doen.

Kan voorwaardelijk ontslag worden ingetrokken?


Ja, dat kan. Ontstaat er toch weer gevaar of houdt u zich niet aan de voorwaarden, dan kan de geneesheer -directeur het voorwaardelijk ontslag intrekken. U wordt dan, als het gevaar niet buiten de instelling kan worden afgewend, opnieuw gedwongen opgenomen. Voordat de geneesheer-directeur de beslissing neemt, moet hij zich goed informeren over uw gezondheidstoestand. Binnen vier dagen krijgt u op schrift waarom het ontslag is ingetrokken. Bent u het er niet mee eens dat uw voorwaardelijk ontslag is ingetrokken, dan kunt u de rechter vragen daar een oordeel over te geven. Aan uw advocaat kunt u vragen hoe dat moet. Hij zal u ook bijstaan in de procedure. De bijstand van de advocaat is gratis.

Het ontslagverzoek


Wilt u (voorwaardelijk) ontslag aanvragen, dan schrijft u een brief aan de geneesheer-directeur van de afdeling psychiatrie. U schrijft daarin bijvoorbeeld dat u vindt dat er geen sprake meer is van een psychiatrische stoornis en/of van gevaar. De pvp kan u helpen bij het opstellen van een ontslagverzoek. De geneesheer-directeur bekijkt bij de beoordeling van uw verzoek of er nog sprake is van gevaar en of dat gevaar voortkomt uit de psychiatrische stoornis. Ook kijkt hij of het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis nog nodig is.

Binnen twee weken nadat de geneesheer-directeur uw brief ontvangen heeft, krijgt u van hem een brief waarin staat waarom u wel of geen (voorwaardelijk) ontslag krijgt. Wat moet ik doen als de geneesheer-directeur mij geen (voorwaardelijk) ontslag verleent?

Wijst de geneesheer-directeur uw verzoek af of reageert hij niet binnen twee weken, dan kunt u uw verzoek naar de officier van justitie sturen. Uw advocaat kan u daarbij helpen. De pvp kan u helpen bij het vinden van een advocaat.

Wat doet de officier van justitie met mijn ontslagverzoek?


De officier van justitie stuurt uw ontslagverzoek meestal zo snel mogelijk door naar de rechter. Hij kan besluiten dat niet te doen als hij in de afgelopen vier maanden al eens een ontslagverzoek van u aan de rechter heeft voorgelegd en er sindsdien geen verandering in uw toestand is gekomen. Uw ontslagverzoek mislukt dan.

Wat doet de rechter met het ontslagverzoek?


De rechter hoort u, uw advocaat en uw behandelend arts of psychiater. U kunt de rechter ook vragen om bepaalde deskundigen te horen. Als de rechter uw verzoek van de officier heeft ontvangen, heeft hij maximaal drie weken de tijd om een beslissing te nemen.Voordat de rechter een beslissing neemt, stelt hij zichzelf de volgende vragen:

  1. Is er nog sprake van gevaar?
  2. Komt het gevaar voort uit de psychische stoornis?
  3. Is het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis nog noodzakelijk? Is het antwoord op alle vragen JA, dan blijft de ibs of rm bestaan. Als de rechter één of meer vragen beantwoordt met NEE, dan beveelt hij uw ontslag.
U krijgt voorwaardelijk ontslag als het gevaar zodanig is verminderd dat u onder bepaalde voorwaarden het ziekenhuis kunt verlaten.

Zelfbinding en ontslag


Bent u opgenomen met een zelfbindingsmachtiging dan kan de geneesheer-directeur u ontslag verlenen als hij vindt dat u weer wilsbekwaam bent. De geneesheer-directeur kan u ook ontslag verlenen als de machtiging is afgelopen en er geen ibs of rm is aangevraagd. De geneesheer -directeur mag u niet met voorwaardelijk ontslag sturen als u een zelfbindingsmachtiging hebt. Ook geldt de hierboven beschreven procedure voor het indienen van een ontslagverzoek niet voor mensen met een zelfbindingsmachtiging. Voor meer informatie: zie brochure Zelfbinding in de ggz van de Stichting PVP.

Recht op nazorg


U hebt recht op nazorg, ongeacht de reden van uw vertrek van de afdeling. U hebt dus ook recht op nazorg wanneer u tegen advies of gedwongen met ontslag gaat. Het gaat hierbij om nazorg op een aantal gebieden, namelijk financiële middelen (geld), onderdak, behandeling en begeleiding. Samen met uw behandelaar kunt u in gesprek gaan over waar u kunt wonen na uw ontslag, hoe u aan geld komt en welke psychiatrische zorg u nog kunt krijgen.

Hoeveel inspanning tot nazorg de afdeling moet bieden verschilt per situatie. Het hangt onder andere af van hoe lang u op de afdeling was opgenomen en de termijn waarbinnen u met ontslag moet. De afdeling moet u in ieder geval wijzen op de mogelijkheden voor nazorg, onderdak en financiën.

Meer informatie


Hebt u na het lezen van deze brochure nog vragen over ontslag en verlof uit de afdeling psychiatrie, dan kunt u uw behandelend arts of psychiater om informatie vragen. Ook de patiëntenvertrouwenspersoon kan u informatie en advies geven.

Hoe vind ik een patiëntenvertrouwenspersoon?


Informatie over de patiëntenvertrouwenspersoon kunt u vragen aan uw behandelend arts of psychiater. Op de drie units van de afdeling hangen posters met het telefoonnummer en e-mailadres van de pvp.

U kunt ook bellen of mailen met de landelijke helpdesk van de Stichting PVP. Zij kunnen u verder helpen. Neem contact op met de Helpdesk PVP via T 0900 4448888 (10 ct/min), helpdesk@pvp.nl of kijk op www.pvp.nl

Belangrijke adressen en telefoonnummers


Stichting PVP vertrouwenspersonen in de zorg

F.C. Dondersstraat 9
3572 JA Utrecht
www.pvp.nl
Helpdesk Stichting PVPT
0900 4448888 (10 ct/min)
helpdesk@pvp.nl

Inspectie voor de Gezondheidszorg
Postbus 16119
2500 BC Den Haag
www.igz.nl

IGZ Loket
T 088 1205000 (lokaal tarief)
loket@igz.nl
Cliëntenbond
Postbus 645
3500 AP Utrecht
T 030 2521822
postbus@clientenbond.nl

LOC -LPR
Postbus 700
3500 AS Utrecht
T 030 2314779
info@lpr.nlwww.lpr.nl

Stichting Pandora
2e Constantijn Huygensstraat 77
1054 CS Amsterdam
T 020 6851171
info@stichtingpandora.nl
www.stichtingpandora.nl

Postbus 51
informatieloket van de overheid
www.postbus51.nl
Postbus 51 Infolijn
T 0800 8051 (gratis)

Tuchtcollege voor de gezondheidszorg
www.tuchtcollege-gezondheidszorg.nl

Erasmus MC
dr. Molewaterplein 40
3015 GD Rotterdam
Tel (010) 704 0 704
www.erasmusmc.nl

Brochures


In onderstaande brochures leest u meer over uw rechten op de afdeling psychiatrie:

De brochure Curatele, bewind en mentorschap kunt u bestellen bij Ministerie van Justitie, Directie Voorlichting, Afdeling in- en externe communicatie. Postbus 20301, 2500 EH Den Haag, T 070 3706850. De tekst uit deze brochure is gebaseerd op de gelijknamige brochure van de Stichting PVP (uitgave 2008)


Foldernummer: 000007-01_10


Deze website maakt gebruik van cookies. Lees onze cookieverklaring .
Gezien