Logo Erasmus MC.
Topbalk beeld rechts.
 
Klik op deze knop om alle folders te doorzoeken.Zoek folders
Klik op deze knop om dit document te printen.Print pagina
Klik op deze knop om dit document als PDF te downloaden.Download PDF
Klik op deze knop om de tekstgrootte te vergroten.Grotere tekst
Klik op deze knop om de tekstgrootte te verkleinen.Kleinere tekst


De knop om deze folder als favoriet te markerenFavorietDe knop om deze folder per email door te sturen.Stuur door

Oogheelkunde


Maculadegeneratie

Maculadegeneratie


Wat is maculadegeneratie?


Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (MD) is de meest voorkomende vorm van blijvende slechtziendheid bij ouderen in de Westerse wereld. Bij MD raakt het centrale gedeelte van het netvlies, de gele vlek (macula) beschadigd. Hierdoor neemt de gezichtsscherpte sterk af en ontstaan er problemen bij het waarnemen van details, bijvoorbeeld bij het lezen,televisie kijken en het herkennen van gezichten. In de meeste gevallen zijn beide ogen aangedaan en wordt het zien in de loop van de tijd slechter. Omdat bij MD de buitenzijden van het blikveld gespaard blijven, wordt men niet compleet blind bij deze aandoening. De diagnose maculadegeneratie wordt door de oogarts gesteld na onderzoek van het netvlies. Meestal wordt er nog aanvullend beeldvormend onderzoek verricht.

Vormen van maculadegeneratie


Leeftijdsgebonden MD begint meestal pas na het vijftigste levensjaar. MD komt voor in drie typen: vroege, natte en droge MD.

Vroege MD:
Deze vorm komt het meeste voor maar geeft de minste klachten. Veel patiënten weten niet dat zij deze vorm hebben of hebben slechts geringe afname van de gezichtsscherpte. In dit stadium vormen zich witte vlekjes onder het netvlies, de zgn. ‘drusen’. Deze vlekjes bevatten o.a. afval- en ontstekingsmateriaal van het netvlies. Als de oogarts vroege MD in uw netvlies ziet, zal hij/zij u er op attenderen dat u het risico loopt een snelle achteruitgang van uw gezichtsscherpte te krijgen. Bij snelle achteruitgang dient u binnen enkele dagen onderzocht te worden door een oogarts. Dit kan wijzen op het ontstaan van de 'natte' vorm van MD.

Ondersteunend beeld bij deze folder.

Natte MD:
De natte vorm wordt ook wel exsudatieve MD genoemd. Bij deze vorm ontstaat er een abnormale groei van nieuwe bloedvaatjes onder de macula (gele vlek). Deze nieuwe vaatjes zijn erg kwetsbaar, gaan snel stuk en veroorzaken bloedingen en vocht. Bij natte MD verloopt de achteruitgang van de gezichtsscherpte aanzienlijk sneller, vaak door een bloeding, dan bij andere vormen van MD. In enkele dagen tot weken kan het zien fors verslechteren. Vaak gaat dit samen met vervormingen van het beeld. Het is belangrijk om bij snelle achteruitgang en vervorming op korte termijn een afspraak te maken met de oogarts. Deze kan dan vaak een behandeling starten om de gevolgen van de bloeding tegen te gaan. Wanneer de bloeding of het vocht lang bestaat zal zich een litteken in het netvlies vormen. Het litteken is helaas niet meer te behandelen.

Ondersteunend beeld bij deze folder.
Natte MD Litteken bij natte MD

Droge MD:
De droge vorm wordt ook wel geografische atrofie genoemd. Het retinaal pigment epitheel (RPE), een van de lagen van het netvlies, verdwijnt hierbij en daardoor wordt het vaatvlies zichtbaar. Dit verlies van RPE gebeurt meestal in de gele vlek, het centrum van het netvlies. De lichtgevoelige cellen verliezen ook hun functie en dit leidt ertoe dat uw centrale zicht achteruit gaat. Net als bij de natte vorm, kunnen ook bij de droge vorm uiteindelijk ernstige visuele beperkingen ontstaan.

Ondersteunend beeld bij deze folder.
Droge MD

Risicofactoren


In de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat MD door een combinatie van erfelijke- en omgevingsfactoren veroorzaakt wordt. De volgende factoren spelen een rol in het ontstaan of beloop van de ziekte:


Behandeling


De afgelopen jaren hebben er op het gebied van de behandeling van MD veel nieuwe ontwikkelingen plaatsgevonden. Deze behandelingen zijn gericht op de gevolgen van de ziekte, maar nemen de oorzaken niet weg.Voor alle vormen van MD:


Natte vorm:

Prognose en preventie


MD is niet te genezen. Wel zijn er, zoals eerder beschreven, leefstijl factoren die het ontstaan en de achteruitgang kunnen beïnvloeden.
Wat kunt u er zelf aan doen:

Daarnaast dient u alert te zijn op verandering in uw gezichtsscherpte en het optreden van vervorming. Dit kunt u testen met bijvoorbeeld een Amsler kaart (zie bladzijde 11 van deze folder). Indien u vertekening van de lijnen of uitval bemerkt dient u binnen een week gecontroleerd te worden door een oogarts. Dit kunnen namelijk de eerste tekenen zijn van een natte MD, waarvoor behandeling nodig is. Ons telefoonnummer voor het maken van een afspraak op de polikliniek oogheelkunde is (010) 704 01 35. Vermeld bij het maken van de afspraak dat er mogelijk sprake is van een natte maculadegeneratie. Dan krijgt u een afspraak op korte termijn bij een retina specialist.

Hulpmiddelen


Wanneer uw gezichtsscherpte is afgenomen tot onder 0.3 (30%) komt u in aanmerking voor ‘Low vision’ hulpmiddelen. Dit kunnen o.a. beeldschermloeps, vergrotingsprogramma’s voor de computer of spraaksynthesizers zijn. Uw oogarts zal u naar een ‘low vision’ specialist verwijzen. Naast hulpmiddelen kan de low vision specialist u ook begeleiding bieden met tips voor het verbeteren van uw dagelijks functioneren.

Onderzoek naar MD in het Erasmus MC


In het Erasmus MC doen wij al meer dan 20 jaar wetenschappelijk onderzoek naar MD. In de meer dan 100 wetenschappelijke publicaties hebben wij o.a. de schadelijke invloed van roken en genen onderzocht en gevonden dat anti-oxidanten beschermen.
Wij nemen deel in internationale klinische onderzoeken naar nieuwe behandelingen en onze patiënten kunnen hieraan deelnemen. Onderzoek doen kost veel geld en voor de financiering zijn wij afhankelijk van subsidies en giften van particulieren.Uw bijdrage is zeer welkom.

Wilt u ons steunen, stuur dan een e-mail naarinfo@erasmusmcvrienden.nl en geef aan dat u wilt doneren voor het MD onderzoek van de afdeling Oogheelkunde.

Amsler

Ondersteunend beeld bij deze folder.
Normaal Vervorming. Maak op korte termijn een afspraak bij de oog arts

Afspraak maken


Wilt u een afspraak maken dan kunt u bellen naar de polikliniek oogheelkunde in het Erasmus MC, telefoonnummer ( 010) 704 01 35. Als u denkt aan een natte maculadegeneratie, zegt u dit dan. U krijgt dan een afspraak op korte termijn bij een retina specialist.

Ondersteunend beeld bij deze folder.
* informatie december 2014

Ondersteunend beeld bij deze folder.


Foldernummer: 0000287-02_15

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees onze cookieverklaring .
Gezien