Logo Erasmus MC.
Topbalk beeld rechts.
 
Klik op deze knop om alle folders te doorzoeken.Zoek folders
Klik op deze knop om dit document te printen.Print pagina
Klik op deze knop om dit document als PDF te downloaden.Download PDF
Klik op deze knop om de tekstgrootte te vergroten.Grotere tekst
Klik op deze knop om de tekstgrootte te verkleinen.Kleinere tekst

Chirurgische oncologie
Gastro-enterologische chirurgie


De knop om deze folder als favoriet te markerenFavorietDe knop om deze folder per email door te sturen.Stuur door

Maagkanker

Maagkanker


Maagkanker is een kwaadaardige aandoening van de maag. Wij geven u graag meer informatie over deze aandoening en leggen u uit welke onderzoeken en behandelingen we uitvoeren.

Wat is maagkanker?


Maagkanker is een kwaadaardige aandoening van de maag. Maagkanker ontstaat doordat in de bouwstenen van het lichaam, het zogenaamde DNA, afwijkingen optreden. Vervolgens kunnen deze afwijkingen leiden tot een ongeremde groei van cellen van het slijmvlies. Op deze manier ontstaat een gezwel (= tumor).

In een later stadium kunnen de kankercellen losraken van elkaar en zich verspreiden via de bloedbaan en de lymfebanen. Dan kunnen uitzaaiingen ontstaan in de lymfeklieren en andere organen, bijvoorbeeld in de lever, longen, bijnieren, botten en hersenen.

Soorten maagkanker


Adenocarcinomen
Meestal ontstaat maagkanker uit cellen in het slijmvlies dat de maagwand bekleedt. Deze tumor heet een adenocarcinoom. Er bestaan 2 types adenocarcinomen:

Of maagkanker intestinaal of diffuus is, zegt iets over de groeiwijze van de cellen in de maag. Bij het intestinale type houden de tumorcellen zich meer aan het normale groeipatroon. Ze lijken op de normale maagkliercellen. Bij het diffuse type verliezen de cellen hun normale groeipatroon.

Het diffuse type adenocarcinoom leidt meestal tot een linitis plastica. Linitis plastica is een vorm van maagkanker die zich verspreidt in de iets diepere laag van de maagwand. Linitis plastica tast veelal de gehele maag aan. Vaak zijn er dan ook tumorcellen in aangrenzende organen te vinden, zoals de twaalfvingerige darm en de slokdarm. Dit heeft belangrijke gevolgen voor de mogelijkheden van behandeling. Een operatie is vaak uitgebreider, als opereren al mogelijk is.

Andere vormen van maagkanker
Er zijn ook andere vormen van maagkanker:

Deze drie vormen van maagkanker zijn veel zeldzamer. Ze maken ongeveer 5% van het totaal uit (MALT 3-5%, GIST 1-2%, NET 0,5%). De behandeling van deze tumoren in de maag is volledig anders dan de behandeling van adenocarcinomen.

Oorzaak

De exacte oorzaak van het ontstaan van maagkanker is niet bekend. Wel zijn er factoren die het risico op maagkanker vergroten. Een groter risico op maagkanker ontstaat door een chronische ontsteking met de bacterie Helicobacter pylori. Een dergelijke bacteriële besmetting komt steeds minder vaak voor in de westerse wereld. Daardoor daalt het aantal mensen met maagkanker in Europa.

Naast deze ontsteking zijn de belangrijkste risicofactoren voor het ontstaan van maagkanker overmatig alcoholgebruik, roken en een hoge consumptie van gerookt en gezouten voedsel. Daarnaast kunnen een eerdere maagverwijdering (door een maagzweer), te weinig zuurproductie of een chronische ontsteking ook de kans op maagkanker verhogen.

Is maagkanker erfelijk?

Het diffuse type adenocarcinoom van de maag kan ontstaan als gevolg van een genetische afwijking in het DNA: een zogenaamde CDH1-mutatie. Meestal is er sprake van een erfelijke vorm van maagkanker als meerdere leden uit een familie op jonge leeftijd (< 40 - 50 jaar) maagkanker krijgen. Dit komt zelden voor.

Hoe vaak komt maagkanker voor in Nederland?

Het aantal gevallen van maagkanker in Nederland is in de laatste 40 jaar afgenomen. In 2016 kregen ruim 1.200 mensen in Nederland de diagnose maagkanker. Bij mannen komt maagkanker het meest voor tussen de 60 en 75 jaar. De meeste vrouwen met maagkanker zijn 75 jaar en ouder.

Symptomen en gevolgen

De maag is een groot opslagorgaan en een tumor kan enorm groeien voor deze klachten geeft. Als we ons voedsel doorslikken, komt dat door de keel via de slokdarm in de maag terecht. Veel patiënten met maagkanker ervaren als klacht dat het eten blijft hangen. Een vol gevoel, boeren, hikken, braken en pijn komen ook vaak voor. Bloedbraken, bloedarmoede, gewichtsverlies, verminderde eetlust en moeheid zijn eveneens bekende verschijnselen.


Onderzoek en diagnose


Hoe wordt de diagnose maagkanker gesteld?

Met behulp van een flexibele slang kijken we in de maag (endoscopie) en zoeken we naar oneffenheden van het slijmvlies die op kanker wijzen. Verder nemen we ook een stukje weefsel (biopsie) uit de maag. Als de biopsie kanker uitwijst, dan is verder onderzoek noodzakelijk om het stadium van de ziekte vast te stellen.

Welke onderzoeken worden in het Erasmus MC verricht om het stadium van de ziekte vast te stellen?

De behandeling van maagkanker vindt plaats in centra die expert zijn op dit gebied. Vaak is de diagnose maagkanker in een ander ziekenhuis gesteld en wordt u voor het verdere behandelplan naar het Erasmus MC verwezen naar de chirurg of maag-darm-leverarts. Voordat we met u spreken over een behandeling, voeren we eerst een aantal onderzoeken uit die van belang zijn voor de keuze van de beste behandeling voor u. U moet dan denken aan onderzoeken zoals een maagonderzoek (endoscopie), een inwendige echo (endosonografie), bloedonderzoek en een (PET-) CT-scan.

Vaak zijn deze onderzoeken al (deels) verricht in het verwijzende ziekenhuis. Toch wordt in het Erasmus MC een deel van het onderzoek opnieuw bestudeerd en in een enkel geval herhaald om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de ziekte. Vaak is het nodig om voor de start van een behandeling een kijkoperatie (onder algehele narcose) te verrichten om te zien of het buikvlies niet is aangedaan. Dit geeft vaak veel extra informatie over het stadium van de ziekte.

Eens per week vergaderen alle medische specialisten (o.a. chirurgen, maag-darm-leverartsen, oncologen, radiotherapeuten, radiologen, nucleair geneeskundigen, pathologen) en zorgverleners (o.a. verpleegkundig specialisten, diëtisten) die betrokken zijn bij de behandeling van maagkanker. Zij maken op basis van de uitslagen en uw behandelwensen een behandelplan voor u.

Stadiumindeling (TNM) bij maagkanker

De arts gebruikt bij maagkanker meestal de TNM-indeling om de ernst en de uitgebreidheid van de tumor aan te geven. De T (van tumor) zegt iets over de grootte en dieptegroei van het gezwel (de tumor). De N (van nodule) zegt iets over de lymfeklieren en de M (van metastase) zegt iets over uitzaaiingen in het lichaam. Achter elke letter T, N en M staat een getal. Over het algemeen geldt: hoe hoger het getal, hoe uitgebreider de kanker zich heeft verspreid.

De TNM-indeling gebruiken we om de juiste behandeling te bepalen. Verder geeft het inzicht in de kans op terugkeer van de kanker na een behandeling. Vraag uw arts gerust om uitleg als u meer over het stadium van uw ziekte wilt weten.

T - tumor

N – lymfeklieren (nodules)

  • NX: Er kan niet bepaald worden of er uitzaaiingen in lymfeklieren in de buurt van de tumor zitten.
  • N0: Er zijn geen uitzaaiingen in de lymfeklieren in de buurt van de tumor.
  • N1: Er zitten uitzaaiingen in 1 of 2 lokale lymfeklieren in de buurt van de tumor.
  • N2: Er zitten uitzaaiingen in 3 tot 6 lymfeklieren in de buurt van de tumor.
  • N3: Er zitten uitzaaiingen in 7 of meer lymfeklieren in de buurt van de tumor.

M – uitzaaiingen (metastasis)


Over de behandeling


Het behandeltraject van maagkanker is over het algemeen zwaar en ingrijpend. Het tumorstadium bepaalt samen met de conditie en eventuele wensen van de patiënt, welke behandeling er mogelijk is.

Wat zijn de behandelingsmogelijkheden?

Lokale verwijdering
Het voorstadium van maagkanker is soms te behandelen via een lokale verwijdering van het kwaadaardige weefsel via een endoscoop (flexibele slang via de mond naar de maag). Na een dergelijke lokale verwijdering wordt u iedere paar maanden goed gecontroleerd door de maag-darm-leverarts.

Operatie
Soms lukt het niet om een voorstadium volledig te verwijderen en is een operatie noodzakelijk om (een deel van) de maag en de lymfeklieren te verwijderen. Als u wordt geopereerd, dan wordt de maag met de omringende lymfeklieren verwijderd. Als de tumor is ingegroeid in een nabijgelegen orgaan (12-vingerige darm, alvleesklier, milt, lever, dikke darm of slokdarm), dan kan dit in sommige gevallen met de tumor mee verwijderd worden.

Soms blijkt tijdens de operatie dat de kanker helaas toch niet verwijderd kan worden. Bijvoorbeeld als het gezwel is ingegroeid in omringende organen die niet verwijderd kunnen worden. Ook vinden we tijdens de operatie soms uitzaaiingen (bijvoorbeeld op het buikvlies) die van tevoren niet bekend waren. Dan kan de geplande operatie niet doorgaan.

Meer informatie over de operatie voor maagkanker, kunt u lezen in de aparte folder.

Chemotherapie
Veel patiënten met maagkanker die geopereerd worden, krijgen vóór de operatie een behandeling met chemotherapie. Dit heeft tot doel om het gezwel kleiner te maken en de eventuele uitzaaiingen in een vroeg stadium te vernietigen. De duur van deze behandeling hangt af van het soort chemotherapie. Meestal wordt gekozen voor een behandeling die circa 9 weken duurt. Na de behandeling met chemotherapie wachten we 4 tot 8 weken voor we gaan opereren. In deze periode kunt u herstellen van het eerste deel van de behandeling. Een paar weken voor de geplande ingreep vindt nog een CT-scan plaats om aan te tonen dat de tumor niet uitgezaaid is.

Andere vormen van behandelingen

Andere behandelingen voor maagkanker zijn chemotherapie en/of radiotherapie zonder operatie. Soms plaatsen we ook een stent in de maag. Een stent is een flexibel, zelfontplooibaar buisje dat via een slangetje in de maag of slokdarm wordt geplaatst. Een stent vergemakkelijkt de doorgang van voedsel. In veel gevallen kunt u dan weer eten en drinken.

Wat zijn de behandelingsmogelijkheden als er geen genezing mogelijk is?

Als er sprake is van uitzaaiingen in een ander orgaan (buikvlies, lever, long, bijnier, botten en soms verder weggelegen lymfeklieren), dan is genezing meestal niet meer mogelijk. Met chemotherapie kan de groei van kanker vaak wel nog afgeremd worden. Wanneer er sprake is van ernstige obstructieklachten van de maag, kan soms toch een maagverwijdering of een omleiding plaatsvinden om deze klachten te behandelen. Afhankelijk van de locatie van de tumor, kunnen obstructieklachten soms ook met een stent behandeld worden.


Prognose


Als er geen uitzaaiingen op afstand worden vastgesteld en de tumor technisch gezien te verwijderen is, is een behandeling gericht op genezing veelal mogelijk. Helaas wordt de ziekte vaak pas laat ontdekt, als er al uitzaaiingen zijn. Maagkanker geeft namelijk pas klachten als de doorgang in de maag sterk is verkleind. Als de behandeling kan worden gericht op volledige genezing, dan is na 5 jaar ongeveer 50% van de geopereerde patiënten nog in leven. Bij meer van de helft van de patiënten die wordt geopereerd, komt de ziekte terug. Vaak is genezing dan niet meer mogelijk.


Het Erasmus MC


Het Erasmus MC is één van de grootste maagkankercentra van Nederland en heeft een uitstekend team van specialisten op het gebied van maagkanker. Iedere week is er een bijeenkomst waar de specialisten elkaar ontmoeten en patiënten met maagkanker bespreken. De afdeling chirurgie heeft een verpleegkundige (een nurse-practioner) die gespecialiseerd is op het gebied van maagkanker. U kunt altijd met hem of haar en uw behandelend arts contact opnemen.

Het Erasmus MC heeft veel ervaring met de behandeling van patiënten met maagkanker. Per jaar behandelen we meer dan 100 patiënten met maagkanker. Ongeveer 40 patiënten hiervan worden geopereerd. Het Erasmus MC speelt bij de introductie van nieuwe ontwikkelingen ook op internationaal niveau een rol. Er wordt in het Erasmus MC veel wetenschappelijk onderzoek verricht. U kunt dan ook benaderd worden om aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek deel te nemen. U bepaalt altijd zelf of u hieraan wilt deelnemen.

Overige informatie

Lotgenotencontact

In het Erasmus MC
Soms vinden patiënten of naasten het fijn om te praten met iemand die ook maagkanker heeft gehad. In dat geval is het altijd mogelijk om met een medepatiënt te praten die het behandeltraject al achter de rug heeft. Onze verpleegkundig specialist kan u in contact brengen met een medepatiënt als u daar behoefte aan heeft.

Patiëntenvereniging SPKS
U kunt ook terecht bij de patiëntenvereniging SPKS (Stichting voor Patiënten met Kanker aan het Spijsverteringskanaal). SPKS is een netwerkorganisatie voor kankerpatiënten, hun partners en hun naaste omgeving. Zij brengt deze met elkaar in contact en behartigt hun belangen. Daarnaast geeft SPKS voorlichting en bevordert zij wetenschappelijk onderzoek. Meer informatie kunt u vinden op de website www.spks.nl. Telefoon: (088) 002 97 37. Mail: secretariaat@spks.nl.

Patiëntinformatiecentrum Oncologie (PATIO)


Het patiëntinformatiecentrum is er voor iedereen die met kanker te maken krijgt, als patiënt of naaste. Het informatiecentrum bevindt zich aan de Zimmermanweg en is geopend van maandag t/m vrijdag van 8.00 - 16.30 uur. Telefoon: (010) 704 12 02. Mail: patio@erasmusmc.nl. Voor alle mogelijkheden en activiteiten: www.erasmusmcpatio.nl. Kijkt u ook eens naar het ervaringsverhaal van Joris:
.

Familiehuis


In het Familiehuis kunnen partners en familieleden van patiënten logeren gedurende de periode van behandeling. In het Familiehuis beschikken zij (voor een relatief kleine eigen bijdrage) over een eigen gastenkamer met badkamer. Ook kunnen ze gebruikmaken van de gemeenschappelijke faciliteiten zoals als een keuken, eetkamer en woonkamer. Het huis geeft zowel de zieke als logerende familieleden de rust van het dichtbij elkaar kunnen zijn.

Meer informatie over het Familiehuis kunt u vinden op de website www.familiehuis.nl.
Telefoon: (010) 704 11 05.
Mail: familiehuis@erasmusmc.nl

Heeft u nog vragen?

Heeft u vragen over maagkanker of over de operatie? Bel dan gerust met uw chirurg of maag-darm-leverarts. Ook kunt u terecht op de website van de KWF Kankerbestrijding (www.kwf.nl), de website van de Maag Lever Darm Stichting (www.mlds.nl) of de website van de patiëntenvereniging (www.spks.nl).


Foldernummer: 0000677-05_20


Deze website maakt gebruik van cookies. Lees onze cookieverklaring .
Gezien