Logo Erasmus MC.
Topbalk beeld rechts.
 
Klik op deze knop om alle folders te doorzoeken.Zoek folders
Klik op deze knop om dit document te printen.Print pagina
Klik op deze knop om dit document als PDF te downloaden.Download PDF
Klik op deze knop om de tekstgrootte te vergroten.Grotere tekst
Klik op deze knop om de tekstgrootte te verkleinen.Kleinere tekst


De knop om deze folder als favoriet te markerenFavorietDe knop om deze folder per email door te sturen.Stuur door

Fysiotherapie


Thuistrainingsprogramma voor patiënten op de wachtlijst voor longtransplantatie

Thuistrainingsprogramma voor patiënten op de wachtlijst voor longtransplantatie


Dit trainingsprogramma is bedoeld voor mensen die in aanmerking komen voor een longtransplantatie. De folder bevat informatie over hoe u thuis kunt trainen tijdens de wachtlijstfase, over veilig trainen en er worden een aantal handige tips vermeld. Het is raadzaam om de folder goed door te lezen. Heeft u nog vragen, dan kunt u deze gerust stellen aan de fysiotherapeut. Wij adviseren u om ook uw naaste familieleden deze folder te laten lezen, zij u kunnen ondersteunen tijdens deze fase.

Noodzaak trainingsprogramma


Een longtransplantatie is een grote en zware operatie. Het zal duidelijk zijn dat in bed liggen niet goed is voor uw longen. Het is dus belangrijk om de conditie en kracht voor de operatie zo goed mogelijk op peil te houden, zodat u na de operatie zo snel mogelijk uit bed kunt komen. Dit helpt om de kans op complicaties zo klein mogelijk te houden. Gezien de duur van de wachtlijstfase is het belangrijk dat er thuis getraind wordt. Het trainen draagt enerzijds bij aan het voorkomen van complicaties, maar zorgt er ook voor dat u zo lang mogelijk aan de criteria voldoet die gelden voor het ondergaan van een longtransplantatie. Naast de trainingen is het belangrijk dat u zo veel mogelijk blijft lopen. Dit is de belangrijkste manier om de conditie te behouden of te verbeteren.

Training


Bij trainingsprogramma ’s wordt er vaak het onderscheid gemaakt tussen conditietraining en training ter bevordering van de kracht. Het is belangrijk om de conditie zo optimaal mogelijk te houden. De beste conditietraining voor patiënten op de longtransplantatiewachtlijst is lopen met of zonder rollator. Dit kan zowel binnenshuis als buitenshuis uitgevoerd worden. Dit heeft als gunstig effect dat tijdens de oefening een belangrijke activiteit wordt getraind. Als alternatief kan er natuurlijk iets gekozen worden voor een activiteit die u zelf leuk vindt, bijvoorbeeld fietsen op een hometrainer. Belangrijk is dat u de training in blokken opbouwt, waartussen u rustmomenten neemt.

Maak u eerst gereed om de training te starten, en rust dan kort uit alvorens de training te starten. Ook een korte pauze na een aantal minuten kan de effectiviteit van de training bevorderen. Een voorbeeld hiervan is een looptraining buitenshuis. Zorg dat u alles bij u heeft en ga naar buiten. Alvorens de training te starten wacht u, indien gewenst zittend, totdat de ademhaling weer is gestabiliseerd. U kunt vervolgens starten met de looptraining totdat u merkt dat uw Borgscore hoger komt dan vijf. Gun uzelf een korte pauze van enkele minuten om vervolgens de training te hervatten. Deze manier van training is net zo effectief als constant trainen, maar is bij benauwdheid beter vol te houden. Uiteraard kan een dergelijke training ook worden toegepast op een fietstraining.

Naast training om de conditie te verbeteren is het van belang om de kracht in de armen en benen te behouden of te verbeteren. In deze folder staan er een aantal oefeningen om dit te bereiken. Belangrijk is dat u weet dat de oefeningen voor de benen altijd voorrang hebben. De kracht in de benen is nodig om na de operatie uit bed te kunnen komen. Als u moet kiezen tussen trainen van de armen of benen, wordt u geadviseerd de benen te kiezen. Voor een optimaal resultaat is het de bedoeling dat de beweging in drie seconden wordt gemaakt, en vervolgens drie seconden duurt om terug te komen in de startpositie. Op de DVD staan alle oefeningen uitgebeeld. Hierbij word stap voor stap uitgelegd wat u moet doen en waar u op moet letten. Ook worden er adviezen gegeven hoe u de training lichter of zwaarder kunt maken.

Borgscore voor ervaren dyspneu

0
helemaal niet kortademig
0,5nagenoeg niet kortademig
1zeer weinig kortademig
2weinig kortademig
3matig sterk kortademig
4tamelijk kortademig
5sterk kortademig
6
7zeer sterk kortademig
8
9
10helemaal geen adem meer


Wanneer en hoe vaak


Conditietraining hoort minimaal driemaal en maximaal vijfmaal per week te worden uitgevoerd. De duur van deze training moet ongeveer een twintig minuten beslaan.Dit wordt gezien als tijd die u beweegt. Pauzes worden niet meegerekend. Zoals eerder vermeld mag dit in meerdere blokken worden opgebouwd met een fase van rust tussenin. Probeert u een stevig tempo te hanteren, wat net onder uw maximum grens ligt. Om de kracht optimaal te trainen, zal er tweemaal tot driemaal per week op kracht getraind moeten worden. Tussen de trainingen moet steeds minimaal één dag rust zitten. Indien u nog traint met een fysiotherapeut geld dit dus ook als een training. Het thuistrainings-programma tweemaal per week uitvoeren is dan voldoende. Er wordt aangeraden om de trainingen op gezette tijden uit te voeren zodat deze opgenomen worden in de dagelijkse routine. Indien u wekelijks met een fysiotherapeut traint kunt u in overleg plannen wanneer u zelf traint. Het is belangrijk dat u niet meermaals per dag traint op kracht.

Veiligheid


Het is aan te raden om altijd met zuurstoftoediening te trainen, als dit door de arts is voorgeschreven. Daarnaast is het verstandig om, indien u deze heeft, te trainen met een saturatie (zuurstof) meter. Hierbij dient u te pauzeren zodra het zuurstof gehalte zakt onder de 90%. Het is belangrijk rekening te houden met een terugval van de conditie en/of de kracht na een acute exacerbatie. Indien u een terugval heeft doorgemaakt, is het belangrijk dat u de training niet op het oude niveau hervat. Begin rustig bij het (her)opstarten en evalueer vervolgens of het niveau goed was. U kunt dit het beste doen door te kijken hoe u zich de volgende dag voelt. Heeft u te zwaar getraind merkt u dit de volgende dag, dan wordt u aangeraden om de volgende training lichter te maken. Vervolgens kunt u het niveau langzaam opbouwen.


Oefeningen


De oefeningen zijn ontworpen met het doel om de kracht in de ledematen te verbeteren. Hier gelden een aantal regels voor. Per oefening kunt u er voor kiezen om twee of drie sets uit te voeren. Belangrijk is dat iedere set wordt uitgevoerd met een minimum van acht en een maximum van twaalf herhalingen. Per training dient u totaal zes oefeningen uit te voeren. Iedere training dient drie oefeningen voor zowel de armen als de benen te bevatten. De intensiteit van een training zal afhangen van uw persoonlijke conditie.

Bij de krachttraining is het belangrijk dat u niet te licht of te zwaar traint. Een goede manier om te controleren of u de oefening (nog) op de juiste intensiteit uitvoert, is het beoordelen van de laatste twee herhalingen van de set. Als deze zwaar aanvoelen is de intensiteit goed. Naarmate de tijd vordert, wordt inspanning leveren moeilijker. De intervaltraining zal dan steeds meer van u vragen. In deze fase is het van groot belang dat u de krachttraining voor de benen goed blijft uitvoeren. Het belangrijkste doel is dat uw benen sterk genoeg blijven, zodat u na de operatie spoedig het bed uit kunt.


Oefeningen benen


Oefening 1: Knie strekken


Benodigdheden, aanwijzingen en variaties:
Uitvoering:
1. Ga rechtop in de stoel zitten met uw rug tegen de leuning en de knieën gebogen. Dit is de startpositie.

2. Strek uw knie totdat het been geheel gestrekt is;

3. Buig de knie, zodat u weer in de startpositie uitkomt;

4. Herhaal de oefening met hetzelfde been, totdat u klaar bent met de set. Wissel hierna van been.


Sets:


Herhalingen:




Oefening knie strekken (rust)Oefening knie strekken (gestrekt)



Oefening 2: Kniebuigingen

Benodigdheden, aanwijzingen en variaties:
Uitvoering:

1. Ga rechtop staan met uw voeten op schouderbreedte, uw armen naast uw lichaam en uw rug richting de stoel. Dit is de startpositie;

2. Kijk recht vooruit, recht uw rug en buig door uw knieën tot u op de stoel zit;

3. Strek, zodra u zit, uw benen en kom terug in de beginpositie. Let hierbij op dat u uw rug zo recht mogelijk houdt.


Sets:


Herhalingen:



Oefening kniebuigingen (staand)Oefening kniebuigingen (zittend)




Oefening 3: Uitstappen

Benodigdheden, aanwijzingen en variaties:
Uitvoering:
1. Ga rechtop, met uw linkerzij richting de tafel, staan.

2 .Maak met uw rechter been een stap naar voren. Dit is de startpositie.

3. Zak door beide knieën, houdt hierbij uw rug zo recht mogelijk.

4. Strek uw knieën, zodat u in de startpositie weer inneemt.5. Herhaal de oefening met hetzelfde been, totdat u klaar bent met de set. Wissel hierna van been. Let hierbij op dat u ook met de andere zij naar de tafel gaat staan.


Sets:


Herhalingen:



Oefening uitstappen (naar voren stappen)Oefening uitstappen (naar voren gebogen)





Oefening 4: Opstappen

Benodigdheden, aanwijzingen en variaties:
Uitvoering:
1. Ga rechtop, met uw gezicht richting de trap of de verhoging, staan. Dit is de startpositie;

2. Stap met uw rechter been op de 1ste traptrede of verhoging en zet uw linker been erbij.

Houdt uw rug tijdens de oefening zo recht mogelijk;

3. Stap achteruit af met uw rechter been en zet uw linkerbeen erbij, dit zodat u weer de startpositie inneemt.

4. Herhaal de oefening door telkens met hetzelfde been op en af te stappen, totdat u klaar bent met de set. Wissel hierna van been.


Sets:


Herhalingen:



Oefening opstappen (opstap eerste trede trap)oefening opstappen (bijzetten voet eerste trede trap)




Oefeningen armen


Oefening 1: Zittend borstdrukken

Benodigdheden, aanwijzingen en variaties:
Uitvoering:
1. Ga rechtop in de stoel zitten met uw rug tegen de leuning en uw rug richting de elastische band;

2. Pak met beide handen de elastische band vast, houdt de bovenarmen op schouder-hoogte, buig de ellebogen 90 graden en wijs met de ellebogen naar achteren. Dit is de startpositie;

3. Strek de ellebogen uit naar voren, de armen blijven hierbij op schouderhoogte;

4. Buig de ellebogen en ga terug naar de startpositie.


Sets:


Herhalingen:


oefening zittend borstdrukken (armen naar voren)oefening zittend borstdrukken (armen naar voren gestrekt)



Oefening 2: Zittend roeien


Benodigdheden, aanwijzingen en variaties:Uitvoering:
1. Ga rechtop in de stoel zitten met uw rug tegen de leuning en uw gezicht richting de elastische band.

2. Strek uw armen en pak met beide handen de elastische band vast. Dit is de startpositie.

3. Trek de elastische band met beide armen naar u toe, let hierbij op dat uw ellebogen naar achteren wijzen. Trek door tot dat de handen gelijk zijn met de onderkant van uw borst. Let op dat u uw rug recht houdt.

4. Strek de armen en ga terug naar de startpositie.


Sets:


Herhalingen:



oefening zittend roeien (armen naar voren)oefening zittend roeien (armen naar achteren)




Oefening 3: Opdrukken vanuit stoel

Benodigdheden, aanwijzingen en variaties:
Uitvoering:
1. Ga rechtop in de stoel zitten met uw rug tegen de leuning en de knieën gebogen.

2. Plaats uw beide handen op de armleuningen, waarbij de onderarmen verticaal staan en ellebogen naar achteren wijzen. Dit is de startpositie.

3. Strek uw ellebogen zodat uw bovenlichaam omhoog komt.

4. Buig uw ellebogen en ga terug naar de startpositie. Let hierbij op dat u gecontroleerd zakt.


Sets:


Herhalingen:



oefening opdrukken vanuit stoel (zittend)oefening opdrukken vanuit stoel (omhoog)




Oefening 4: Zittend omlaag trekken


Benodigdheden, aanwijzingen en variaties:
Uitvoering:
1. Ga rechtop in de stoel zitten met uw rug tegen de leuning.

2. Strek uw armen omhoog en pak met beide handen de elastische band vast. Houd de handen op schouderbreedte. Dit is de startpositie.

3. Trek de elastische band met beide armen naar beneden waarbij u de ellebogen richting uw zij trekt.

4. Strek de armen gecontroleerd boven uw hoofd en ga terug naar de startpositie.


Sets:


Herhalingen:


oefening zittend omlaag trekken (trekken armen hoog)oefening zittend omlaag trekken (armen naar beneden)




Tips



Over de DVD


De DVD is een ondersteunend middel van de folder. Er wordt in beeld en geluid getoond hoe de krachtoefeningen uitgevoerd dienen te worden. Ook is er een warming up en een cooling down te vinden die u aan het begin en aan het einde van de krachttraining uit dient te voeren. De conditietraining is niet opgenomen in het trainingsprogramma op de DVD. Dit is afwezig omdat de verschillen in het inspanningsniveau per persoon en per dag kunnen verschillen.

Hoe werkt de DVD
Plaats de dvd in een DVD-speler of in een computer met DVD-drive. Volg de instructies en voer de oefeningen uit. Bekijk eerst de instructievideo van de oefeningen voor u begint met trainen. Op de DVD worden er telkens drie sets van twaalf herhalingen uitgevoerd. Indien u minder sets of herhalingen uitvoert, kunt u eerder rust nemen.

Vragen


Voor vragen naar aanleiding van deze folder kunt u contact opnemen met de afdeling Fysiotherapie, telefoon: (010) 703 39 50.

Advies voor de fysiotherapeut thuis

Er is voldoende evidentie die stelt dat patiënten die in aanmerking komen voor een longtransplantatie een zelfde trainingsprogramma kunnen volgen als patiënten met COPD in een gevorderd stadium. Om deze reden is het gelegitimeerd om de adviezen van de richtlijn COPD van het KNGF te hanteren.




Foldernummer: 0000152-02_12


Deze website maakt gebruik van cookies. Lees onze cookieverklaring .
Gezien